أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

928

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

Ruska , Al - R zi's Buch Geheimnis der Geheimnisse 52 . طبق بر بهلول ، 7 1167 مشحقونيا « [ رنگ ] سبز است كه با آن ظرف‌هاى گلى را مىپوشانند » . محيط اعظم ، IV ، 85 چنين توضيح مىدهد : اين سنگ مصنوعى است كه از شيشه ، سنگ سرمه ، اقليميا و تفاله مس به دست مىآيد . [ اين مواد ] را مىسايند ، با محلول آهك و كربنات پتاسيم مخلوط مىكنند ، « صمغ البلاط » ( نك . شمارهء 646 ) را مىافزايند و تا غليظ شدن مىپزند . نيز نك . الجماهر ، 208 ؛ ابن سينا ، V ، 92 ، يادداشت 6 ؛ II , Dozy ، 590 ؛ II ، Vullers 852 و 1178 . ( 2 ) . زبد الزجاج ، دربارهء شيشه نك . 486 . ( 3 ) . الغضار البصرى ، الجماهر ، 222 ؛ متن عربى : الغضارات المصرية . ( 4 ) . ماء القوارير - « آب قاروره‌ها » ( قاروره - بطرى ، ظرف شيشه‌اى ) . ( 5 ) . ماء الزجاج - آب شيشه . ( 6 ) . كفك شيشه - كف شيشه . ( 7 ) . قايافين ( ؟ ) . ( 8 ) . فج‌فج ( ؟ ) ؛ * 8 در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده است . 994 . مسن 1 - سنگ تيزكن الصلّبى : بهترين [ سنگ تيزكن ] خوارزمى است ؛ اين سنگى صاف است كه با آن كارد را تيز مىكنند . ( 1 ) . قس . ديوسكوريد ، V ، 128 ؛ I , Dozy ، 689 . اين عنوان در Picture ، 136 درج شده است . در نسخهء فارسى حذف شده است . 995 . مسوس 1 - ترياك ، پادزهر ابن الاعرابى : اين « ترياك » است و ازآن‌رو [ چنين ناميده شده ] كه ساخته و پرداخته مىشود 2 تا اينكه [ براى كاربرد ] كاملا مناسب شود و چنين است الماء المسوس [ آب اندكى شور ] ، آن را اصلاح و سرد مىكنند تا گوارا شود . ( 1 ) . در نسخهء فارسى حذف شده است . ( 2 ) . يساس ، يعنى واژه « مسوس » از فعل ساس - يسوس - سياسة « اداره و رهبرى كردن ، ساخته و پرداخته كردن . . . » مشتق مىشود . اما در فرهنگ‌ها مسوس از ريشه « مس » مشتق مىشود ، Lane ، 2712 .